Καθημερινότητα: Ο Σιωπηλότερος Όλων των Δολοφόνων

Οι περισσότεροι από εσάς, πιθανόν να πιστεύετε ότι το άρθρο αυτό, κινείται σε μεταφορικά επίπεδα. Η καθημερινότητα “σκοτώνει” τη δημιουργία, την όρεξη για ζωή, την όρεξη για πολλά και διάφορα, που λόγο καθημερινότητας, οι περισσότεροι άνθρωποι, απλά τα βλέπουν στην τηλεόραση… πριν πάνε -νωρίς νωρίς- για ύπνο. Αν και τα παραπάνω ισχύουν, δυστυχώς, το άρθρο αυτό, δεν είναι καθόλου μεταφορικό.

Ο όρος “καθημερινότητα”, εδώ, απασχολεί το μέσο όρο της εργαζόμενης ανθρωπότητας. Του τυχαίου χαμηλόμισθου οικογενειάρχη και όχι τη καθημερινότητα ενός ευκατάστατου playboy.

Ας πιάσουμε τα πράγματα από την αρχή!

Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός της καθημερινότητας;

Στις ανεπτυγμένες και “τύπου” ανεπτυγμένες χώρες (να μη λέμε ονόματα), έχει εδραιωθεί ένα κοινωνικό-πολιτικό σύστημα ροής του ανθρώπινου δυναμικού. Τα πάντα είναι προκαθορισμένα και τυποποιημένα με τέτοιο τρόπο, που γίνονται όχι μόνο δεκτά χωρίς εναλλακτικές επιλογές, αλλά θεωρούνται από το κοινωνικό σύνολο ως η μοναδική κινητήρια δύναμη της ζωής τους και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, που οποιοσδήποτε αντίλογος, θεωρείται αιρετικός. Και ο θανατηφόρος αυτός μηχανισμός, λειτουργεί βάση της καθημερινότητας.

Θα γεννηθείς, θα πιεις το γάλα σου να μεγαλώσεις, θα πας σχολείο, θα βρεις μια δουλειά, θα παντρευτείς, θα κάνεις παιδιά και μια μέρα θα κοιταχτείς στον καθρέπτη και θα αναρωτιέσαι πότε πρόλαβαν και άσπρισαν τα μαλλιά σου και η δυνατή λάμψη των ματιών σου συρρικνώθηκε σε φλογίτσα κεριού που τρεμοπαίζει στην καταιγίδα.

Άσπρισαν από την αλλεπάλληλη, εξοντωτική, παντελώς ανούσια και ατελείωτη επανάληψη, κάθε ημέρας της ζωής σου. Δεκαετίες ολόκληρες στα χέρια ενός αυτόματου πιλότου που απλά οδήγησε τη ζωή σου στο τέλος της, μέσα από τις ασφαλές διαδρομές με τους αυτοματοποιημένους σηματοδότες, στο ελάχιστο όριο ταχύτητας, με τη ζώνη ασφαλείας δεμένη σφιχτά.

Δυστυχώς οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν αυτό ποτέ. Ακόμα και όταν κλείνουν τα μάτια τους για τελευταία φορά. Κάποιοι το συνειδητοποιούν ακριβώς εκείνη τη στιγμή και ένα τρομακτικά μικρό ποσοστό, το συνειδητοποιεί σε κάποιο νωρίτερο στάδιο της ζωής τους.

Αυτό το “τρομακτικά” μικρό ποσοστό, αποτελεί και την κοινωνική ομάδα που έχει το μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητας, λόγω της καθημερινότητας.

Πού βασίζεται αυτό;

Αρκετοί άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους καθημερινά, από μη φυσικά, τριτογενή αίτια. Αυτό είναι ένα φαινόμενο με δύο εκδοχές:

α) Η άμεση αιτία, πχ ένα ατύχημα (τροχαίο, στο χώρο εργασίας, στο σπίτι κλπ).

β) Η έμμεση αιτία, που λειτουργεί στο επίπεδο της καθημερινότητας, είτε μέσω κάποιας αλυσιδωτής αντίδρασης, είτε μακροπρόθεσμα ή και βραχυπρόθεσμα, με κεντρικό άξονα την κοινωνικά οριοθετημένη επανάληψη.

Η καθημερινότητα και η επανάληψη που αντιμετωπίζουμε στη ζωή μας, λειτουργούν ως αρνητικό πρόσημο σε κάποια στοιχεία της προσωπικότητάς μας. Ένα καλό παράδειγμα είναι η δημιουργικότητα. Ένα άτομο με καλλιτεχνικές τάσεις, όταν θα βρεθεί “παγιδευμένο” μέχρι το τέλος των ημερών του, σε μια κοινωνική και επαγγελματική θέση επανάληψης (πχ δημόσιος υπάλληλος σε κάποια κατακόμβη ληγμένων εγγράφων), συνήθως έχει δύο επιλογές:

α) Να ξεφύγει από τη θέση αυτή, βασισμένο στις παρούσες συνθήκες και προϋποθέσεις (πχ ένας… ζωγράφος, να εργαστεί σκληρά για μια έκθεση έργων του, που ενδέχεται να του αποφέρει είτε κάποια έσοδα, είτε να αναγνώριση, είτε κάποια ουσιαστική αλλαγή/βελτίωση στη ζωή του).

β) Να αποδεχτεί την κατάσταση του και να αφομοιωθεί στην “πραγματικότητα” γύρω του, ακολουθώντας πλέον το μονοπάτι της καθημερινής επανάληψης.

Στη δεύτερη εκδοχή, έχουμε μια έμμεση μακροπρόθεσμη ή βραχυπρόθεσμη δέσμευση του ατόμου, σε συνθήκες άβολες, άχρωμες, σκοτεινές και ψυχολογικά καταπιεστικές, που μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και στο φυσικό θάνατο, χωρίς την παρουσία κάποιου προβλήματος υγείας (αρρώστια κλπ), αλλά…

…ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των περιπτώσεων, βιώνει πρώτα τον πνευματικό θάνατο. Βιώνει την αλλαγή που “σκοτώνει” τα όνειρα, τις ελπίδες και τη θέληση για κάτι καλύτερο ή έστω διαφορετικό. Όταν λοιπόν ένα άτομα δημιουργικό, “πεθαίνει” πνευματικά και αφιερώνεται ολοκληρωτικά στη “μηχανή” της δεδομένης και “σερβιρισμένης” κοινωνικής ροής, τότε πλέον παύει να έχει μέτρο σύγκρισης και η καθημερινότητα, η επανάληψη, ο αργός θάνατος, θεωρείται κάτι το φυσιολογικό και αυτονόητο.

Ο πνευματικός θάνατος λοιπόν, στη προκειμένη περίπτωση, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και λυτρωτικός, αν λάβουμε υπόψιν πως η αδυναμία φυγής από την καθημερινότητα, ή οι επανειλημμένες αποτυχίες κάθε προσπάθειας προς αυτό, μικρής ή μεγάλης, μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και στην αυτοκτονία ή απλά σε ένα φαινομενικά “φυσιολογικό” και συνήθως πρόωρο θάνατο.

Πόσοι μεγάλοι καλλιτέχνες στην ιστορία, έζησαν μια ήσυχη και φυσιολογική ζωή, κρυμμένοι στην αφάνεια, αντιμέτωποι με τη φτώχεια, κακουχίες και αρρώστιες, μόνο και μόνο για να αναγνωριστούν μετά θάνατον για τα μεγάλης αξίας έργα τους. Θα αναφέρω εν συντομία τους: Βίνσεντ Βαν Γκο (Vincent Van Gogh) που σε όλη του τη ζωή είχε πουλήσει ένα μόνο πίνακα! Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε, (Edgar Allan Poe) που σε όλη του τη ζωή, ποτέ δεν είχε αρκετό εισόδημα για να συντηρήσει το εαυτό του και τη σύζυγό του. Ο Όσκαρ Γουάιλντ (Oscar Wilde) που πέθανε πάμπτωχος. Ο “μέγιστος” Μπαχ (Johann Sebastian Bach) και πολλοί πολλοί … πολλοί άλλοι.

Κάποιοι από αυτούς τους χαρισματικούς ανθρώπους, έφυγαν από τη ζωή, απλά, έτσι, χωρίς αιτία, έφυγαν για να ξεκουραστούν από τις κακουχίες, τη φτώχεια και το ότι θεωρούσαν το θάνατο προτιμότερο, από το να δηλητηριάσουν το υπόλοιπο της ζωή τους, να μουμιοποιηθούν εν ζωή, να πέσουν σε ένα πνευματικό κόμμα, μόνο και μόνο για να έχουν καθημερινά ένα πιάτο φαγητό και τίποτα άλλο. Γιατί ακόμα και αν επέλεγαν τη ψυχική μουμιοποίηση, πάλι οι μέρες τους θα ήταν μετρημένες και μάλιστα στα δάχτυλα του ενός χεριού, γιατί η ελεύθερη ψυχή και το ελεύθερο πνεύμα, μπορούν να ζήσουν μόνο έξω από τα σίδερα της όποιας “φυλακής”, είτε πραγματικής, είτε εικονικής, όπως αυτή της “σύγχρονης” κοινωνίας.

Έμπρακτα παραδείγματα

Στις ΗΠΑ και στην Αγγλία, ο αντίστοιχος όρος του Ελληνικού: Έξω Φρενών, είναι… “πήγε ταχυδρομικός”. Και αυτό επειδή, σε όλα τα περιστατικά που έχουν σημειωθεί με άτομα να πυροβολούν “στο ψαχνό” ό,τι κινείται, έτσι ξαφνικά, χωρίς καμία προειδοποίηση, το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των ατόμων, ήταν υπάλληλοι ταχυδρομείων.

Κάθε μέρα, πίσω από το ταμείο, να σφραγίζουν φακέλους, να δίνουν ρέστα, να ακούνε παράπονα, σε ένα κλειστοφοβικό χώρο με ατελείωτες ουρές πελατών, κάθε μα κάθε μέρα.

Μια λεπτή κλωστή τα κρατάει όλα στη θέση τους. Τη λογική, το συναίσθημα, την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Μόνο στις ΗΠΑ, τουλάχιστον 40 ταχυδρομικοί υπάλληλοι και τυχαίοι (άτυχοι) περαστικοί έχουν χάσει τη ζωή τους τις τελευταίες δύο δεκαετίες, από σφαίρες συναδέλφων τους, που έτσι απλά… άνοιξαν πυρ.

Πόσα αντίστοιχα περιστατικά, υπαλλήλων ταχυδρομείου, εξελίχθηκαν με διαφορετικό τρόπο; Την αυτοκτονία! Ευτυχώς ο αριθμός είναι μικρότερος, αλλά όχι μηδενικός. Και αυτό! Είναι ένα άριστο δείγμα, της θνησιμότητας του φαινόμενου που λέγεται… Καθημερινότητα.

Κάποια στιγμή λοιπόν, ο “κάποιος” ταχυδρομικός υπάλληλος, συνειδητοποίησε, ξύπνησε αν θέλετε, από το κόμμα, άνοιξε τα μάτια του και χειρίστηκε λάθος το σοκ της αποκάλυψης.

Θα μπορούσε απλά να τα παρατήσει και να σηκωθεί να φύγει… αλλά… άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.

Πώς λειτουργεί όμως και ο μακροπρόθεσμος μηχανισμός θνησιμότητας της καθημερινότητας;

Όλες οι φυσικές αρρώστιες, ξεκινούν από το έντερο. Παρόλα αυτά, υπάρχει ένας μηχανισμός στο σώμα μας, που έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει, να μεταποιήσει, να μετατρέψει, να αυξομειώσει, πολλά και διάφορα στον οργανισμό μας. Ο εγκέφαλος.

Ο εγκέφαλος λοιπόν, κάποιες φορές λειτουργεί κατά τη βούληση μας, τις περισσότερες κατά ανάγκη/ένστικτο και κάποιες φορές παθητικά. Δηλαδή… έχουμε πχ ένα τυχαίο χαμηλόμισθο οικογενειάρχη, που κάθε μέρα της ζωής του, είναι στεναχωρημένος. Βρίσκεται σε μια μόνιμη κατάσταση στεναχώριας, για πολλούς και διάφορους λόγους. Επειδή κάθε μέρα, ζει σε επανάληψη την ίδια γκρίζα “θεατρική” πράξη, επειδή δε μπορεί να προσφέρει στην οικογένειά του αυτά που θα ήθελε να προσφέρει, επειδή δε μπορεί -ή νομίζει πως δε μπορεί- να κάνει κάτι γι’ αυτό, επειδή τρώει κάθε μέρα το ίδιο φαγητό, επειδή παρακολουθεί κάθε μέρα τις ίδιες βλακείες στην τηλεόραση, επειδή… επειδή… επειδή…. χίλια δυο… επειδή. Αυτός ο τυχαίος χαμηλόμισθος οικογενειάρχης, τρέφει -κυριολεκτικά- με τη στεναχώρια του και το καθημερινό άγχος, τα καρκινογόνα κύτταρα του σώματός του. Κάποια στιγμή, συνήθως πρόωρα (γιατί τα καρκινογόνα κύτταρα τρέφονται από υγιή κύτταρα που βρίσκονται συνήθως σε νεώτερα άτομα), αυτό το άτομο, έχει πάρα πολύ καλές πιθανότητες να διαγνωστεί είτε με καρκίνο, είτε κάποια ανάλογη θανάσιμη παθογένεια και αν πιάσουμε κρίκο κρίκο την αλυσίδα που οδήγησε σε αυτήν τη διάγνωση, θα βρούμε τη ρίζα της, στη στεναχώρια και το άγχος που ήταν παρόντα κατά ένα μεγάλο μέρος της ζωής του, λόγο… της καθημερινότητας.

Μιας καθημερινότητας που πλέον καθρεπτίζεται στα πρόσωπα της συντριπτικής πλειοψηφίας του ανθρώπινου δυναμικού των “ανεπτυγμένων” (και “τύπου” αναπτυγμένων) χωρών.

Ποια είναι η λύση σε αυτό το προβληματικό φαινόμενο;

Πολλές και διάφορες.

Το δεύτερο βήμα για κάθε άνθρωπο που θέλει να σταματήσει το μικρόβιο της καθημερινότητας από το να του τρώει τα σωθικά, είναι να βρει -για τον εαυτό του- τι του ταιριάζει, τι του αρέσει, τι θέλει να κάνει -και να το κάνει- για να σπάσει τα δεσμά της κατάστασής του.

Το πρώτο βήμα, είναι κοινό για όλους: Ένα χαμόγελο. Είναι μια καλή αρχή για τη λύση κάθε προβλήματος, κάθε δύσκολης κατάστασης, κάθε στεναχώριας, κάθε τι που ενοχλεί, προβληματίζει, ή απλά απασχολεί έναν οποιοδήποτε σημερινό άνθρωπο.

Λοιπόν… Χαμογελάτε!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *