Μάτια Ερμητικά Κλειστά

Επιλέγω αυτόν τον τίτλο για το κείμενό μου, επειδή όποιος κυκλοφορεί στο οδικό δίκτυο της Κρήτης είναι αδύνατο να μη θελήσει να κλείσει τα μάτια του μπροστά στο θέαμα των σκοτωμένων ζώων, κυρίως σκύλων και γάτων, αλλά και ζώων που ανήκουν στην άγρια πανίδα του νησιού: ζουρίδες, άρκαλοι και σκαντζόχοιροι, όλα θύματα των τροχών. Από αυτά άλλα σκοτώνονται χωρίς τη θέληση των οδηγών, άλλα όμως πέφτουν θύματα της χωρίς κανένα λόγο μανίας και ασυνειδησίας ανθρώπων, που θεωρούν ότι, οδηγώντας ένα αυτοκίνητο, όλος ο κόσμος τούς ανήκει κι ότι έχουν δικαίωμα ζωής και θανάτου πάνω στα δύστυχα και απροστάτευτα ζώα. Επιπλέον, τα πτώματα των σκοτωμένων και διαμελισμένων ζώων αφήνονται πεταμένα στη μέση ή στις άκρες των δρόμων, με αποτέλεσμα το θέαμα να είναι εντελώς αποκρουστικό και η αποφορά από τη σήψη τους αφόρητη.

Το φαινόμενο αυτό μαζί με όλα τα άλλα φαινόμενα κακοποίησης των ζώων, σφαγής τους για λόγους εκδίκησης, δηλητηριάσεων και γενικώς αδικαιολόγητης σκληρότητας απέναντί τους, που παρατηρείται στο νησί μας, κατατάσσει την Κρήτη πολύ χαμηλά στην κλίμακα της ποιότητας της συμπεριφοράς απέναντι στα ζώα. Δεν μπορώ να είμαι βέβαιος για τις αιτίες αυτής της συμπεριφοράς. Ωστόσο, αν τις ανίχνευε κανείς στην απουσία ορθής πληροφόρησης, στην έλλειψη παιδείας, στην καθαρά χρηστική αντιμετώπιση των ζώων και στην εν γένει άγνοια του τρόπου που λειτουργεί το οικοσύστημα και του ρόλου που παίζουν όλα τα ζώα, από τα ασήμαντα έντομα ως τα μεγαλύτερα θηλαστικά, στη φυσική ισορροπία και τη διατήρηση της υγείας του περιβάλλοντος, νομίζω πως δεν θα απείχε από την αλήθεια. Δεν μπορώ να πω, επίσης, με βεβαιότητα αν για τη στάση αυτή κάποιο ρόλο έχει παίξει και η ιστορία του νησιού μας, οι μεγάλες δηλαδή σφαγές που υπέστησαν οι κάτοικοι από τους Τούρκους και τα άγρια ήθη που επικράτησαν, λόγω της σκληρής δουλείας υπό τον Τούρκο κατακτητή (μην ξεχνάμε ότι οι εξισλαμισθέντες κάτοικοι της Κρήτης ήταν από τους σκληρότερους εντός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας).

Κι ενώ πολλοί Κρητικοί τέτοια στάση κρατούμε και τέτοια σκληρή συμπεριφορά δείχνουμε απέναντι στους καλύτερους φίλους μας, τα ζώα, η ζωή μας ολόκληρη είναι συνυφασμένη μαζί τους αξεδιάλυτα. Για να χαρακτηρίσουμε ή να διακωμωδήσουμε συνανθρώπους μας, χρησιμοποιούμε τα ζώα. Αποκαλούμε π.χ. κάποιον «γαϊδούρι» ή «γουρούνι» ή «σκυλί» ή «αρνί» ή «ταύρο» ή «βόδι» ή, αν είναι γυναίκα, «κότα» ή «σουσουράδα» ή «κατσίκα» ή «γαλιάντρα» κλπ. Αλλά και για να αναδείξουμε τις ιδιότητες ή ικανότητες κάποιου, πάλι τις ιδιότητες των ζώων χρησιμοποιούμε. Έτσι λέμε για κάποιον ότι έχει την εργατικότητα της μέλισσας ή του μυρμηγκιού ή την υπομονή του γαϊδάρου ή την πονηριά της αλεπούς ή την πιστότητα του σκύλου ή την περηφάνια του αλόγου ή τη δύναμη του ταύρου ή το νάζι της γάτας ή το μάτι του αετού και του γερακιού ή τη σοφία της κουκουβάγιας ή το τραγούδι του αηδονιού ή τη σεξουαλικότητα του τράγου κλπ. Λέμε ακόμη ότι κάποιον «τον ξεπουπουλιάσανε» ή «τον μαδήσανε» και χρησιμοποιούμε λέξεις ή μεταφορικές φράσεις και παρομοιώσεις, όπως «πετεινόμυαλος» ή «κοκορόμυαλος» (για τον ανόητο) ή «μεγαλοκαρχαρίας» (για τον κεφαλαιοκράτη), ή ότι «τρέχει σαν πουλί» (για τον γρήγορο) ή ότι «παλεύει σαν λιοντάρι» (για το γενναίο) ή «έχει πείσμα γαϊδουρινό» (για τον πεισματάρη) ή ότι «είναι σκυλί στη δουλειά» (για τον εργατικό) ή ότι «είναι αϊτός» (για τον έξυπνο) ή «είναι γάτα ή αλεπού» (για τον πονηρό) κλπ. Επίσης, στη γλώσσα του λαού μας πάρα πολλές είναι οι παροιμίες και οι παροιμιώδεις φράσεις που σχετίζονται με τα ζώα. Αναφέρω μερικές, τις πιο γνωστές: «Κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει», «σαν τη μύγα μες στο γάλα», «εγώ ‘πεμπα το σκύλο μου κι ο σκύλος την ορά ν-του», «Εγούγια ντου του κοτσιφού, όντε μαδεί η ορά ν-του», «Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας», «Δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένον αχυρώνα», «Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια» κ.ά. Αλήθεια, τι θα ήταν ο λαϊκός πολιτισμός και πόσο φτωχή θα ήταν η γλώσσα μας χωρίς τα ζώα!

Εκτός όμως από αυτόν τον πλούτο της σοφίας και της γλώσσας, στα ζώα βασίστηκε η εξέλιξη του πολιτισμού μας και από τα ζώα εξαρτάται η ίδια η ζωή μας. Έχουμε σκεφτεί ότι ο σκύλος εξημερώθηκε πριν από 15.000 χρόνια και υπήρξεν (κι εξακολουθεί να είναι) ο καλύτερος φύλακας και σύντροφος του ανθρώπου; Αναλογιστήκαμε την προσφορά του αλόγου, του μουλαριού, του γαϊδουριού και του βοδιού στον ανθρώπινο πολιτισμό ή το ρόλο της γάτας στην απαλλαγή του ανθρώπου από ενοχλητικά ζώα, όπως τα ποντίκια; Συλλογιστήκαμε άραγε ποτέ πώς θα ήταν η ζωή μας χωρίς τα πρόβατα, τις αίγες ή τις κότες και πόσο άλλαξε αυτή, από τότε που ο άνθρωπος τα εξημέρωσε; Αντιγράφω από το βιβλίο «Sapiens, Μια σύντομη Ιστορία του ανθρώπου» (σ. 104): «Τα εξημερωμένα ζώα-πρόβατα, κοτόπουλα, γαϊδούρια και άλλα-παρείχαν τροφή (κρέας, γάλα, αυγά), πρώτες ύλες (δέρματα, μαλλί) και μυϊκή δύναμη. Μεταφορές, όργωμα, ἀλεσμα και άλλες εργασίες οι οποίες μέχρι τότε εκτελούνταν με τη δύναμη που μπορούσαν να επιστρατεύσουν οι άνθρωποι, γίνονταν τώρα όλο και περισσότερο με τα ζώα». Σήμερα μάλιστα, τα πιο διαδεδομένα, μετά τον άνθρωπο, ζώα στον κόσμο είναι τα κοτόπουλα, τα εξημερωμένα βοοειδή, τα γουρούνια και τα πρόβατα. Ωστόσο, το γεγονός ότι τα ζώα αυτά είναι τα πιο πολυάριθμα δεν συνιστά και το μέτρο της ευτυχίας τους, αφού πρόκειται για τα πιο δυστυχισμένα ζώα του κόσμου. Και τούτο, διότι, ενώ η φυσιολογική ζωή μιας άγριας κότας π.χ. είναι περίπου 7-12 χρόνια ή ενός βοοειδούς 20-25, το κοτόπουλο σήμερα σφάζεται σε ηλικία λίγων εβδομάδων ή μηνών, επειδή από καθαρά οικονομική σκοπιά αυτή ήταν πάντα η βέλτιστη ηλικία σφαγής (Sapiens, ό.π. σ. 105).

Ας σκεφτούμε ξανά τους πιο κοντινούς σε μας ζωντανούς οργανισμούς και ας βάλουμε σε μια νέα βάση τη σχέση μας με τα ζώα, αναλογιζόμενοι όχι μόνο την ωφελιμότητά τους αλλά και την ομορφιά με την οποία γεμίζει τον κόσμο η παρουσία τους. Ας αναλογιστούμε, ακόμη, ότι και τα ζώα είναι πλάσματα της δημιουργικής δυνάμεως του Θεού, για τα οποία ο Θεός είπε ότι είναι «καλά λίαν», δηλαδή πολύ ωραία, κι ας δείξουμε τον ανάλογο σεβασμό απέναντί τους. Οικογένεια και σχολείο έχουν μεγάλες ευθύνες όσον αφορά την εμπνοή του σεβασμού προς τα ζώα στους νέους ανθρώπους. γιατί όποιος δεν σέβεται τα ζώα, που σπάνια τον ενοχλούν, δυστυχώς δεν θα σεβαστεί ούτε τους ανθρώπους, με τους οποίους είναι πολύ πιθανότερο να έλθει αντιμέτωπος. Πέραν αυτού, είναι απαραίτητο οι υπηρεσίες των Δήμων ή της Περιφέρειας να φροντίζουν για τη συλλογή των πτωμάτων των νεκρών ζώων, τόσο για λόγους υγείας όσο και αισθητικούς. Σεβασμός και αγάπη. Αυτό θέλουν όχι μόνον οι άνθρωποι αλλά και τα ζώα. Ας τους τη δείξουμε, για να κυκλοφορούμε στους δρόμους του νησιού μας με τα μάτια ανοιχτά.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *